Σίγουρα όλοι μας έχουμε ακούσει από κάποιον τη φράση “εγώ αγχώνομαι μόνο όταν έχω λόγο”. Ή μπορεί να την έχουμε πει κι εμείς οι ίδιοι.
Αλλά μήπως το άγχος σου έχει απλώς μάθει να “καμοφλάρεται” και να φοράει μάσκες;
Το άγχος δεν εμφανίζεται πάντα με μορφή πανικού και ταχυπαλμίας. Πολλές φορές, έρχεται αθόρυβα, μεταμφιεσμένο σε “φυσιολογικές” συμπεριφορές. Δουλεύει σε ένα κρυφό σημείο του μυαλού και δεν κάνει φανερή την παρουσία του. Αλλά δεν περιμένει και συγκεκριμένο λόγο να εμφανιστεί. Συνεχίζει να υπάρχει αδιάκοπα.
5 ύπουλες μορφές άγχους:
- Υπερπαραγωγικότητα: δουλεύεις ασταμάτητα για να μη μείνεις μόνος/η με τις σκέψεις σου. Το να ρίξεις τους ρυθμούς σου και να βρεις λίγο χρόνο για σένα σου φαίνεται κάτι ακατόρθωτο ή και τρομακτικό, γιατί είναι πιθανό το μυαλό σου να εστιάσει σε θέματα που σε αγχώνουν.
- Ανάγκη για έλεγχο: όταν κάτι δεν πάει “όπως το είχες στο μυαλό σου”, νιώθεις εκτός εαυτού. Νιώθεις πως θα πάνε όλα χάλια αφού δεν πήγαν βάσει σχεδίου και πιστεύεις πως αν κάτι στραβώσει δεν θα μπορείς να το διαχειριστείς. Κι αυτή είναι μια πολύ βασική αντίληψη που συντηρεί το άγχος. Υποτιμούμε τις δυνάμεις μας για διαχείριση καταστάσεων.
- Συναισθηματικό μούδιασμα: δε νιώθεις τίποτα, ούτε θετικό ούτε αρνητικό – σαν να έχει “κλείσει ο διακόπτης”. Αυτή η κατάσταση είναι μια άμυνα που ενεργοποιείς προκειμένου να μην έρχεσαι σε επαφή με όσα νιώθεις. Από το να νιώθεις στρες ή απειλή, κλείνεις τη σύνδεση με το συναίσθημα.
- Συνεχής ανησυχία για το μέλλον: ακόμη κι όταν όλα πάνε καλά, κάτι μέσα σου σε προετοιμάζει για το χειρότερο. Γεμίζεις το μυαλό σου με πολλά “και αν…” και όλα τα πιθανά και απίθανα σενάρια που μπορεί να υπάρχουν. Και δίνεις σε αυτά πολύ χώρο και χρόνο.
- Σωματικά συμπτώματα χωρίς οργανικό αίτιο: πόνοι στο στομάχι, ημικρανίες, δυσκολία στην αναπνοή, πιασμένοι μύες. Οι πόνοι χωρίς κάποιο φανερό ιατρικό λόγο γίνονται όλο και πιο συχνοί, καθώς το άγχος για πολλούς είναι “καλυμμένο”. Όμως, δεν πρέπει να ξεχνάμε: ό,τι δε λέει το στόμα, το λέει το σώμα.” Έτσι, όταν εσύ νιώθεις αγχωμένος, αλλά δεν το μοιράζεσαι ή δεν το παραδέχεσαι ούτε σε σένα, θα έρθει το σώμα σου να στο πει. Με ένα έντονο σφίξιμο στον αυχένα, με συχνούς πονοκεφάλους, ταχυπαλμίες και πολλά ακόμα.
Τι μπορείς να κάνεις:
- Μάθε να αναγνωρίζεις τα μοτίβα σου: θέσε στον εαυτό σου την εξής ερώτηση: “είναι η υπεραπασχόληση τρόπος αποφυγής;” Προτιμώ να δουλέψω 10 ώρες και να είμαι απόλυτα συγκεντρωμένος σε αυτό για να αποφύγω κάτι άλλο;
- Παρατήρησε το σώμα σου: το σώμα “φωνάζει” όταν το μυαλό αγνοεί. Αν έχεις κάποιον έντονο πόνο, που δεν υποχωρεί κι ο γιατρός δε βρίσκει κάτι, αναρωτήσου μήπως κρύβεται κάποιο συναίσθημα πίσω από αυτόν.
- Μίλα με έναν ειδικό: η online ψυχοθεραπεία μπορεί να σε βοηθήσει να βάλεις όνομα σε ό,τι σε βαραίνει. Μέσα από την εξ αποστάσεως ψυχοθεραπεία, μπορείς από την άνεση του σπιτιού σου, στο δικό σου περιβάλλον, να αρχίζεις να επεξεργάζεσαι και να δουλεύεις το άγχος σου.
Κάποιες μορφές άγχους είναι τόσο ενσωματωμένες στη ρουτίνα μας, που τις θεωρούμε “χαρακτηριστικό της προσωπικότητας μας” ή κομμάτι της καθημερινότητας μας.
Ένα παράδειγμα για σωματικό σύμπτωμα μπορεί να είναι κάποιος που νιώθει συχνά πιασμένος στους μύες του, ιδιαίτερα του αυχένα και λέει “έτσι είμαι συνέχεια”. Όμως, το πιάσιμο μπορεί να φανερώνει ψυχολογική ένταση.
Με την online ψυχοθεραπεία μπορείς να μάθεις ποιες είναι οι μορφές που μπορεί να πάρει το άγχος αλλά και αν τα δικά σου συμπτώματα σχετίζονται με κάποιο συναίσθημα.
Εσύ θα ήθελες να μάθεις αν έχεις “καμοφλαρισμένο” άγχος;
Ιωάννα Πετράκου – Ψυχολόγος
