Γιατί νιώθουμε άδειοι ενώ «πρέπει» να χαλαρώνουμε – και πώς βοηθά η online ψυχοθεραπεία
Τι είναι η ψυχολογική κόπωση του καλοκαιριού;
Το καλοκαίρι έχει συνδεθεί με την ξεκούραση, τις διακοπές και την ανάλαφρη διάθεση. Κι όμως, πολλοί άνθρωποι νιώθουν πιο εξαντλημένοι ψυχικά αυτή την περίοδο απ’ ό,τι μέσα στο χειμώνα. Αυτή η εμπειρία ονομάζεται ψυχολογική κόπωση του καλοκαιριού, και είναι κάτι πραγματικό. Μπορεί για πολλούς να ακούγεται “παράδοξο”, αλλά συμβαίνει.
Συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν:
- Αίσθημα εσωτερικής κούρασης, χωρίς σαφή αιτία
- Ευερεθιστότητα ή μελαγχολία
- Αδυναμία απόλαυσης των διακοπών
- Πίεση να “περάσεις καλά” ενώ δεν μπορείς
- Κρίσεις άγχους ή θλίψης σε απρόσμενες στιγμές
Γιατί συμβαίνει αυτό;
- Υπερβολικές προσδοκίες:
Υπάρχει μια συλλογική πεποίθηση ότι το καλοκαίρι πρέπει να είναι τέλειο. Αυτό μπορεί να δημιουργεί άγχος, συγκρίσεις και απογοήτευση. Η κοινωνική πίεση που υπάρχει σε συγκεκριμένες περιόδους, όπως για παράδειγμα οι ημέρες των Χριστουγέννων ή οι καλοκαιρινές ημέρες, δημιουργούν μια αίσθηση πως όλοι ανεξαιρέτως θα πρέπει να περνάνε μια καλή φάση, και αν δεν το επιτύχουν τότε “διαφέρουν”. Όμως, η κούραση και η ξεκούραση του καθενός διαφέρουν. - Αλλαγή ρυθμών:
Η διακοπή της ρουτίνας, αν και θεωρητικά απελευθερωτική, μπορεί να αποσταθεροποιήσει το νευρικό μας σύστημα. Η αίσθηση της “αναμονής” για τις ημέρες των αδειών μπορεί να δημιουργήσει ένα αίσθημα πως τίποτα δεν έχει σημασία μέχρι να έρθουν εκείνες οι μέρες. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να χάνουμε το παρόν σε κάθε μέρα που περνάει μέχρι να βγούμε σε άδεια, πιέζοντας έτσι πιο πολύ τον εαυτό μας. Επίσης, η επιστροφή από την άδεια για πολλούς θεωρείται μια περίοδος δύσκολης μετάβασης στην καθημερινότητα. - Εσωτερικά θέματα έρχονται στην επιφάνεια:
Η “σιωπή” των διακοπών συχνά αφήνει χώρο σε καταπιεσμένα συναισθήματα και σκέψεις να αναδυθούν. Ο ελεύθερος χρόνος που κάποιοι βρίσκουν στις διακοπές τους, γίνεται αφορμή για εσωτερική ανασκόπηση, πολλές φορές με αρνητική χροιά. - Κοινωνική πίεση:
Τα social media γεμίζουν με εικόνες «τέλειων διακοπών», ενισχύοντας τη σύγκριση και την αίσθηση ανεπάρκειας. Βλέποντας κάποιους να έχουν πάει σε πολλά μέρη, ενδεχομένως μέρη με ακριβό κόστος διαμονής ή εξωτικούς προορισμούς, δημιουργεί την αντίληψη πως “οι άλλοι περνούν καλύτερα από εμένα” και “εγώ δεν θα καταφέρω ποτέ να τους φτάσω”. Ξεχνάμε όμως πως ο καθένας από εμάς θέλει διαφορετικό τρόπο να ξεκουραστεί και να κάνει την απαιτούμενη παύση του.
Πώς μπορεί να βοηθήσει η online ψυχοθεραπεία;
Η online ψυχοθεραπεία είναι μια αποτελεσματική και ευέλικτη λύση για όσους βιώνουν ψυχική κόπωση, ακόμη και αν βρίσκονται μακριά από τον τόπο κατοικίας τους ή σε διακοπές.
Πλεονεκτήματα της online ψυχοθεραπείας το καλοκαίρι:
- Προσβασιμότητα από οπουδήποτε – αρκεί μια σύνδεση στο internet.
- Συνέχεια στη θεραπεία παρά τις διακοπές.
- Άμεση υποστήριξη όταν νιώθεις ότι “κάτι σε βαραίνει”.
- Αίσθηση σταθερότητας, ακόμη και σε περιόδους αλλαγής.
Σημαντικό: Δεν χρειάζεται να «νιώθεις χάλια» για να ξεκινήσεις εξ αποστάσεως ψυχοθεραπεία. Ακόμα και το αίσθημα ασάφειας ή απλής συναισθηματικής κόπωσης είναι επαρκής λόγος.
Μικρές κινήσεις για φροντίδα του εαυτού σου αυτό το καλοκαίρι
- Μην πιέζεσαι να είσαι καλά. Το καλοκαίρι δεν είναι υποχρέωση. Ακόμα και αν το δικό σου καλοκαίρι διαφέρει από αυτό των πολλών, δεν χρειάζεται να επηρεάζει τον πυρήνα σου. Ο καθένας μας έχει μια διαφορετική ζωή με διαφορετικές ανάγκες και υποχρεώσεις. Δεν χρειάζεται όλοι να κάνουμε τα ίδια. Αρκεί να είμαστε ικανοποιημένοι με αυτό που επιλέγουμε.
- Κράτα ρουτίνες που σε ηρεμούν, έστω κι αν είναι απλές (π.χ. περπάτημα, γράψιμο, διαλογισμός). Το να διατηρήσεις μικρές “κινήσεις ρουτίνας” θα σε ωφελήσει στη μετάβαση σου πίσω στην καθημερινότητα. Ο εγκέφαλος σου δεν θα “ξεστρατήσει” εντελώς.
- Απόφυγε τις υπερβολές (στο φαγητό, στο αλκοόλ, στις μετακινήσεις). Η υπερβολή συνήθως έρχεται με κάποιο κόστος.
- Μίλα σε έναν ειδικό αν νιώσεις ότι κουβαλάς βάρος που δε σηκώνεις μόνος σου. Αν νιώθεις πως η διάθεση σου αλλάζει τώρα που έχει ξεκινήσει το καλοκαίρι και επηρεάζεται η λειτουργικότητα σου, μπορείς να το συζητήσεις και να ζητήσεις βοήθεια.
Η ψυχολογική κόπωση του καλοκαιριού δεν σημαίνει ότι “κάτι δεν πάει καλά” μ’ εσένα. Είναι απλώς ένα σήμα ότι έχεις ανάγκη από εσωτερική φροντίδα, όχι απλώς φαινομενική “ξεκούραση”.
Δε χρειάζεται να συγκρίνεις τον εαυτό σου με κανέναν. Ο καθένας από εμάς έχει διαφορετικά πράγματα ανάγκη και διαφορετικές υποχρεώσεις.
Αν νιώθεις την ανάγκη να μιλήσεις, η online ψυχοθεραπεία σου δίνει τον χώρο και τον χρόνο να το κάνεις – με ασφάλεια, ευελιξία και φροντίδα.
Ιωάννα Πετράκου – Ψυχολόγος
